Chụp ảnh chân dung đen trắng có chiều sâu là một nghệ thuật đặc biệt, không đơn giản chỉ là khử màu sắc từ bức ảnh màu. Ý tưởng nằm ở chỗ khai thác ánh sáng, bóng tối, cấu trúc và biểu cảm để tạo nên một bức hình mang chiều sâu và cảm xúc. Để thực hiện điều này, các nhiếp ảnh gia cần phải quan sát, tính toán và thử nghiệm nhiều yếu tố như hướng sáng, vùng sáng–tối, sắc độ, bố cục, khoảng cách. Bài viết này sẽ cung cấp những thông tin chi tiết và hướng dẫn cụ thể để bạn có thể tạo ra những bức chân dung đen trắng tuyệt vời, giàu chiều sâu.\
Bắt đầu từ ánh sáng có hướng
Ánh sáng là yếu tố quyết định trong việc tạo ra chiều sâu cho bức chân dung. Khi ánh sáng chiếu thẳng từ phía máy ảnh, nó sẽ làm khuôn mặt trở nên phẳng và thiếu sự thu hút. Để tạo được khối và chiều sâu, bạn cần chú ý đưa nguồn sáng lệch sang một bên.
Ánh sáng cửa sổ – Dễ thực hiện, dễ kiểm soát
Ánh sáng từ cửa sổ là một trong những nguồn sáng lý tưởng cho việc chụp chân dung. Bạn có thể thực hiện như sau:
- Đặt người mẫu cách cửa sổ khoảng 0,5 – 1,5 m và xoay mặt họ chếch về phía cửa sổ.
- Đưa máy ảnh về phía vùng tối hơn của khuôn mặt để thấy rõ sự chuyển tiếp giữa sáng và tối.
- Nếu bóng đổ quá sâu, hãy sử dụng tấm hắt sáng trắng hoặc bìa trắng ở phía đối diện cửa sổ để làm sáng bóng nhiều hơn.
Ngoài ra, rèm mỏng cũng có thể giúp ánh sáng trở nên mềm và đều hơn. Điều này không chỉ tạo bóng rõ mà còn giúp nhấn mạnh kết cấu của làn da.
Ba kiểu ánh sáng nên thử
- Loop lighting: Đặt nguồn sáng chếch khoảng 30-45 độ so với máy ảnh và cao hơn chút so với mắt. Bóng mũi sẽ đổ xuống và lệch sang bên, nhưng không chạm vào bóng trên má. Điều này tạo cảm giác tự nhiên và hấp dẫn cho khuôn mặt.
- Rembrandt lighting: Sử dụng ánh sáng tương tự như trên nhưng điều chỉnh sao cho bóng mũi nối với bóng má, tạo nên một mảng sáng hình tam giác nhỏ trên má phía tối. Kiểu ánh sáng này mang đến cảm xúc giàu kịch tính và nổi bật hơn.
- Split lighting: Đưa nguồn sáng gần ngang 90 độ với khuôn mặt, khiến một nửa khuôn mặt sáng và nửa kia vào bóng. Kỹ thuật này rất thích hợp với chân dung có tính kịch tính, giúp thể hiện rõ nét biểu cảm và cá tính của người mẫu.
Đừng để bóng tối mất hết chi tiết
Tương phản mạnh là một yếu tố thú vị trong chụp ảnh chân dung đen trắng, nhưng hãy cẩn thận với vùng tối. Nếu vùng tối bị đen quá mức, khuôn mặt có thể mất đi hình dáng và chi tiết cần thiết. Do đó, khi chụp, bạn cần lưu ý để giữ lại một ít chi tiết ở vùng tóc, mắt và má phía tối. Điều này có thể thực hiện bằng cách tăng ánh sáng phản xạ nhẹ hoặc thay đổi góc mặt.
Ngược lại, phần sáng trên trán, mũi và má cũng cần được giữ kết cấu. Khi một mảng sáng quá mức sẽ làm ảnh trở nên phẳng, khiến cho bức tranh kém hấp dẫn. Hãy luôn theo dõi các cảnh báo cháy sáng hoặc histogram của máy ảnh để bảo đảm rằng bạn đang giữ lại được tối đa chi tiết quan trọng cho bức ảnh.
Xem thêm: https://top10sanpham.vn/chup-anh-chan-dung-thuong-hieu-ca-nhan-tao-dau-an-rieng/
Tách người mẫu khỏi hậu cảnh bằng sắc độ
Trong ảnh đen trắng, việc tách bạch giữa người mẫu và nền là điều vô cùng quan trọng. Màu sắc giúp bạn phân biệt nhưng trong ảnh đen trắng, sắc độ trở thành yếu tố chính để tạo ra sự tách biệt. Dưới đây là một số cách để tách người mẫu khỏi nền:
- Chọn nền sáng hơn tóc hoặc áo tối; hoặc nền tối hơn áo sáng.
- Tạo khoảng cách giữa người mẫu và nền để giảm độ sắc nét của nền.
- Sử dụng ánh sáng viền từ phía sau hoặc chếch sau để tách tóc và vai khỏi nền.
- Thay đổi vị trí chụp hoặc mở khẩu lớn hơn để làm nền mờ và ít cạnh tranh hơn.
Nhớ rằng, chỉ dựa vào độ mờ của nền có thể không đủ để tạo chiều sâu. Một nền mờ nhưng có sắc độ gần giống chủ thể vẫn có thể khiến bức ảnh thiếu sức sống.
Tạo cảm giác không gian bằng bố cục
Bố cục là một yếu tố không thể thiếu trong việc tạo nên một bức chân dung ấn tượng. Một bức chân dung có thể được chia thành ba lớp: tiền cảnh, chủ thể, hậu cảnh. Khi bố cục được sắp xếp hợp lý, bức ảnh không chỉ trở nên ấn tượng hơn mà còn thể hiện rõ cảm xúc của người mẫu.
- Chân dung cận mặt: Làm nổi bật ánh mắt, biểu cảm và kết cấu. Hãy để một khoảng thở theo hướng nhìn, tránh cắt sát cằm hoặc đỉnh đầu một cách ngẫu nhiên.
- Chân dung nửa người: Khi cắt cúp, hãy đưa tay, vai hoặc thân người vào tư thế có chủ đích để tạo ra những đường dẫn đến khuôn mặt.
- Chân dung môi trường: Sử dụng cửa hoặc khung cửa sổ làm khung cho bức ảnh, đảm bảo các đường dẫn hướng sự chú ý về người mẫu.
Nếu nền quá rối rắm, bạn có thể tiến gần hơn hoặc thay đổi góc chụp để loại bỏ các chi tiết không cần thiết. Đôi khi, việc cắt cúp chặt hơn cũng có thể tạo ra những bức ảnh mạnh mẽ hơn.
Tham khảo: Chụp đại gia đình đông người không còn khó với những bí quyết này
Lấy nét và chọn khẩu độ có chủ ý
Khi chụp chân dung, việc lấy nét vào mắt gần máy ảnh là rất quan trọng, đặc biệt trong ảnh đen trắng. Mắt thường trở thành điểm chú ý chính. Nếu bạn chụp một người, hãy thử sử dụng khẩu độ khoảng f/2.8 – f/5.6. Khẩu độ quá lớn có thể khiến một mắt nét còn mắt còn lại bị mờ.
- Khi chụp hai người hoặc muốn rõ cả mặt và một phần môi trường, hãy khép khẩu hơn, khoảng f/5.6 – f/8.
- Đối với ảnh cầm tay, tốc độ chụp cũng cần phải đủ nhanh để tránh nhòe do chuyển động. Bắt đầu từ khoảng 1/125 giây và tăng tốc độ nếu người mẫu di chuyển nhiều.
Những con số này chỉ là điểm khởi đầu; ánh sáng, tiêu cự và khoảng cách sẽ làm ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng.
Chọn tiêu cự và khoảng cách phù hợp
Khi nói đến tiêu cự của ống kính, các ống kính tiêu cự trung bình đến tele ngắn thường giúp chân dung trông tự nhiên và ít bị méo hơn so với góc rộng. Nếu bạn chỉ có ống kính góc rộng, hãy tránh đưa máy ảnh quá sát mặt. Lùi lại một chút và sử dụng tiêu cự dài hơn nếu ống kính cho phép.
Điều quan trọng hơn con số tiêu cự là góc chụp và khoảng cách giữa máy ảnh và người mẫu. Đứng quá gần có thể làm cho các phần gần máy ảnh trông lớn hơn so với thực tế.
Hướng dẫn tư thế để khuôn mặt có khối
Khi chụp chân dung, tư thế cũng rất quan trọng để tạo ra đường nét rõ ràng. Dưới đây là một số mẹo để hướng dẫn tư thế:
- Xoay thân người chếch khỏi máy ảnh, rồi xoay mặt về phía máy; điều này tạo đường vai và dáng gọn hơn.
- Đưa cằm hơi về trước và hạ nhẹ xuống để định hình đường hàm, tránh ngửa cằm lên.
- Đừng ép hai tay sát thân; cần tạo khoảng hở nhỏ giữa cánh tay và thân người để tạo sự tinh tế cho bức chân dung.
Ngoài ra, hãy thử chụp nhiều biến thể nhỏ về góc mặt, mắt và biểu cảm. Một thay đổi nhỏ có thể mang lại sự khác biệt lớn giữa bóng trên má hoặc sống mũi.
Chụp màu trước, chuyển đen trắng sau
Nếu máy ảnh của bạn hỗ trợ RAW, hãy chụp ở định dạng này để giữ nhiều dữ liệu cho hậu kỳ và có thể xem trước ảnh đen trắng. Nếu chỉ chụp JPEG, hãy cân nhắc giữ bản màu và tạo bản đen trắng sau, thay vì để máy tự động chuyển đổi.
Lý do chính là hai màu khác nhau có thể chuyển thành sắc xám gần giống nhau. Ví dụ, áo đỏ và nền xanh lá có thể tách biệt rõ khi màu, nhưng khi chuyển sang đen trắng, chúng có thể gần như cùng độ sáng. Do đó, hãy xem bản xem trước để phát hiện những vấn đề này trước khi đổi ánh sáng, trang phục hoặc nền.
Hậu kỳ: Giữ dải sắc độ, tránh “kéo tương phản” quá tay
Khi hậu kỳ, việc giữ dải sắc độ là rất quan trọng. Sau đây là quy trình gợi ý trong LightRoom hoặc các ứng dụng tương tự:
- Chuyển sang đen trắng bằng công cụ đơn sắc, không chỉ giảm độ bão hòa về 0.
- Điều chỉnh các kênh màu để kiểm soát độ sáng da, môi, tóc và nền. Tăng độ sáng kênh đỏ/cam sẽ làm da sáng hơn nhưng hãy thực hiện một cách vừa phải.
- Cân bằng tổng thể bức ảnh bằng cách chỉnh phơi sáng và vùng sáng để giữ được tối đa chi tiết.
- Tạo tương phản bằng đường cong tông nhẹ nhàng; việc tăng quá mạnh dễ khiến tóc, mắt và quần áo mất chi tiết.
- Dodge and burn – làm sáng hoặc tối chọn lọc để hướng mắt đến những điểm chính như mắt và gò má.
- Tăng kết cấu có chọn lọc để giữ làn da tự nhiên.
- Thêm hạt ảnh nếu cảm thấy phù hợp để tạo cảm giác phim.
- Kiểm tra ở cả kích thước nhỏ và lớn để đảm bảo rằng chủ thể tách biệt với nền.
Chân dung đen trắng không bắt buộc phải tương phản cao. Theo đó, tông xám dịu và độ tương phản thấp có thể tạo cảm giác yên bình và trầm lắng.
Có thể bạn quan tâm: https://lavender.wedding/studio-chup-anh-gia-dinh-o-da-nang-gia-re/
Để luyện tập, hãy chọn một người mẫu và một cửa sổ ánh sáng. Giữ nguyên máy ảnh và người mẫu và thực hiện ba loạt ảnh:
- Người mẫu hướng gần như thẳng về cửa sổ ánh sáng mềm.
- Xoay mặt khoảng 45 độ để tạo ánh sáng loop.
- Xoay mặt thêm để một nửa khuôn mặt chìm vào bóng tối.
Mỗi loạt hãy chụp vài biến thể nhỏ về ánh mắt và biểu cảm. Sau đó, chuyển sang đen trắng và so sánh kết quả: mắt có còn chi tiết không, hai bên mặt có tạo khối không, vùng sáng nhất có giữ được kết cấu không. Cách thử nghiệm này giúp bạn nhận ra chính xác những thay đổi ở hướng sáng ảnh hưởng đến chiều sâu của bức chân dung ra sao.
Quy tắc dễ nhớ: Trước khi bấm máy, hãy kiểm tra ba điều: Ánh sáng có tạo khối không, chủ thể có tách biệt khỏi nền bằng sắc độ không, mắt có được lấy nét rõ hay không.
Nếu bạn áp dụng những nguyên tắc này một cách nhất quán, chắc chắn rằng bức chân dung đen trắng của bạn sẽ nổi bật và có chiều sâu hơn bao giờ hết.
